Virolog Taaren’den ‘Nadir Hastalık: SMA’ Genetik Analizi

Avrupa Nadir Hastalıklar Örgütü Şubat ayının son gününü ‘Nadir Hastalıklar’ günü ilan ederek, bu hastalıklar için tüm dünyada  farkındalık oluşmasını amaçlıyor.

SAĞLIK 02.03.2023, 12:49 03.03.2023, 07:36
Virolog Taaren’den ‘Nadir Hastalık: SMA’ Genetik Analizi

Bir ‘Nadir Hastalıklar Günü’ daha geride kaldı. Avrupa Nadir Hastalıklar Örgütü her yıl Şubat ayının son gününü ‘Nadir Hastalıklar’ günü ilan ederek, bu hastalıklar için tüm dünyada  farkındalık oluşmasını amaçlıyor.

Toplumda en çok bilinen ve sık görülen ‘nadir hastalık’ SMA hastalığı konusunda Amerika’da bulunan Bilim İnsan Semih Tareen, 28 Şubat Nadir Hastalık Günü nedeniyle önemli açıklamalarda bulundu. Tareen, paylaşımında “SMA hastalığı nedir?, SMA hastalığının sebepleri, tedavisi, tipleri, önlenebilir bir hastalık mı?”  konularında  bilgiler verdi. Tareen, hastalığın genetik analizini de yaptığı paylaşımında ‘akraba evliliği’nin SMA’nın görülmesinde önemli bir neden olduğuna vurguda bulundu. 

Virolog Taaren’den ‘Nadir Hastalık: SMA’ Genetik Analizi

Virolog Taaren’den ‘Nadir Hastalık: SMA’ Genetik Analizi

SMA Hastalığında Akraba Evliliği ‘Ata Tohumu’ Etkisi!

Amerika’da yaşayan Virolog Semih Tareen, Nadir Hastalıklar Günü nedeniyle SMA hastalığına ilişkin paylaşımda bulunarak, hastalığın kalıtsallığına ve akraba evlilikleri sonucunda doğan çocuklarda daha çok SMA hastalığına rastlanıldığına vurgu yaptı. Virolog Tareen, 28 Şubat Nadir Hastalıklar Günü Paylaşımında; “SMA kas zayıflığına sebep olan nörodejenratif kalıtsal bir hastalıktır. Yaş ve belirtiye göre 5 farklı tipi vardır. SMA 0,1,2,3,4. SMA otomozal resesiftir. Yani taşıyıcı anne ve baba ile çocukta belirir. Bu tür kalıtsal hastalıklar özellikle akraba evliliğinde daha sıkça görülür. Sebebi ise çok basittir. Akrabalar ortak atadan geldikleri için çift kromozomların kalıtsal deseninden dolayı taşıyıcı olma ihtimalleri ve etkilenmiş çocuk doğurma ihtimali daha yüksektir” cümlelerine yer verdi. 

Virolog Taaren’den ‘Nadir Hastalık: SMA’ Genetik Analizi

Anne ve Baba Taşıyıcılığında Görülme Olasılığı Yüzde 25!

Tareen, SMA hastalığında taşıyıcılık konusuna dikkat çekererek, taşıyıcı anne babadan doğacak bir çocukta SMA hastalığının görülme olasılığının yüzde 25 olduğuna dikka çekerek şunları söyledi: “Bu ihtimalin sebebi biyolojinin temeline dayanır. Yumurta ve sperm hücreleri birleştiğinde zigotta oluşacak kromozom birleşmesi SMA taşıyıcısı olma ihtimali için taşıyıcılık taraması yapılması önemlidir. Kan numunesi ile basit bir PCR testi yapılır ve sonuç belli olur. Biz diploid canlılarız, yani bası istisnalar hariç genlerimiz çift sayıdadır. Bu yüzden taşıyıcıda bir gen hastalıklı olsa, ikincisi sağlıklı olduğu için taşıyıcı semptom göstermez.”

Virolog Taaren’den ‘Nadir Hastalık: SMA’ Genetik Analizi

Kromozom 5 ve SMN1-SMN2 Proteinleri ve Kodlama

Tareen, SMA’nın genetik kodlaması hakkında bilgi verdi: “SMA, genetiği biraz karışıktır ama anlamaya çalışalım. SMA, kromozom 5 üzerinde yan yana olan SMN1 ve SMN2 genleriyle alakalıdır. Sağlıklı (taşıyıcı) bireyde sağlıklı genler sayesinde çok miktarda SMN1 az miktarda SMN2 proteini oluşur.” SMA’nın tedavisi konusunda da açıklamalarda bulunan Tareen, FDA tarafından onaylanan 3 tedaviden bahsetti. Virolog Tareen, “Zolgensma gen tedavisi AAV9 isimli virüsü kullanarak sağlıklı SMN1 gen nakli 2 yaş altı bebeğe yapılır. Bu sayede sağlıklı SMN1 proteinleri oluşur. Bu tedavi damardan tek doz ile yeterlidir” dedi.

Virolog Tareen SMA tedavisinde kullanılan diğer iki ilaç Spinraza ve Risdiplam ile ilgili şu bilgileri paylaştı: “Spinraza tedavisi ASO (antiens oligonükleotid) denen RNA düzenleyici bir tedavidir. SMN1 yerine SMN2 genini hedefler ve normalde az kopya üreten SMN2 geninin daha çok kopya üretmesini sağlar. Bu tedavi birkaç doz olarak omurilik sıvısına verilir. Evrysdi isimli ilaç ise yine SMN2 genini sabitleyen ufak bir moleküldür. Risdiplam olarak da bilinen bu molekül ilaç hap olarak her gün ve ömür boyu alınması gerekir.”

Zolgensma Hariç İki İlaç Devlet Güvencesinde!

Türkiye’de çok sayıda SMA hastası bebeğe sahip aile Zolgensma müjdesini bekliyordu ancak Sağlık Bakanlığı Bilim Kurulu son toplantısında üçüncü ilaca onay çıkmadı. Zolgensma ilacı konusunda araştırmaların devam ettiği bilgisi verildi. Türkiye’de şu anda SMA tedavisinde devlet iki ilacı karşılıyor. Biri Spinraza diğeri Risdiplam, iki yaş altı SMA’lı bebeğe sahip aileler Zolgensma ilacına kampanyalar yaparak ulaşmaya çocuklarını sağlığına kavuşturmaya çalışıyor. 

Kaynak: Bilim Sağlık Haber Ajansı - BSHA
Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
Bu sezon gol kralı kim olur?
Bu sezon gol kralı kim olur?
Namaz Vakti 23 Şubat 2024
İmsak 06:03
Güneş 07:26
Öğle 13:07
İkindi 16:08
Akşam 18:38
Yatsı 19:56